top of page

De afdeling Creatieve Uitspattingen

4 dagen geleden
5 minuten om te lezen

Een afdeling zonder planning, waar niemand doet waarvoor hij is aangenomen en waar toch verrassend veel tot stand komt.


Op de planeet Elaria bevond zich, ergens tussen het voormalige Ministerie van Moeten en het hoofdkantoor van de Eerste Hulp Bij Aardsgedoe, een bijzonder gebouw. Niemand wist precies wanneer het gebouwd was. Sterker nog, niemand kon zich herinneren dat er ooit toestemming voor was gegeven. Volgens de officiële documenten had er op die plek een parkeerterrein moeten komen. Maar tijdens de voorbereidende werkzaamheden had iemand voorgesteld om er misschien een klein atelier neer te zetten. Dat leek iedereen een uitstekend idee.

Vervolgens opperde iemand dat er ook ruimte moest zijn voor muziek. Een ander wilde graag een bibliotheek. Er kwam een vrouw voorbij die vond dat er absoluut een moestuin bij hoorde. En voordat iemand het in de gaten had, stond er een gebouw met zeven verdiepingen, een binnentuin, drie ateliers en een trap die nergens naartoe leidde. Die trap was overigens bijzonder populair. Vooral bij mensen die even nergens naartoe wilden.


Boven de ingang hing een bord:


DE AFDELING CREATIEVE UITSPATTINGEN

Openingstijden: wanneer het uitkomt.


Het personeel bestond uit een bonte verzameling Elariërs die stuk voor stuk waren aangenomen voor werkzaamheden die ze inmiddels allang niet meer uitvoerden.

De boekhouder schreef gedichten. De receptioniste ontwierp meubels. De tuinman was begonnen aan een filosofisch onderzoek naar de zinloosheid van rechte lijnen. En de directeur? Die was al drie weken bezig met het opnieuw inrichten van haar kantoor, omdat ze tijdens het verplaatsen van een kast een idee had gekregen voor een compleet nieuw onderwijssysteem. Niemand maakte zich daar zorgen over. Behalve het Ministerie van Moeten.


Een ernstig gebrek aan structuur

Op een dinsdagochtend ontving het ministerie een alarmerend rapport. Uit onderzoek was gebleken dat de Afdeling Creatieve Uitspattingen geen jaarplanning had. Geen kwartaaldoelstellingen. Geen vastgestelde productiviteitsnormen. En, misschien nog wel het ernstigst van alles, geen enkele medewerker kon vertellen waar hij over vijf jaar verwachtte te staan. Er werd onmiddellijk een inspecteur gestuurd.

De man arriveerde om precies negen uur, gewapend met een clipboard, een stopwatch en een formulier van achtenveertig pagina's. 'Wie is hier verantwoordelijk?' vroeg hij. 'Waarvoor?' vroeg de receptioniste.

'Voor deze afdeling.'

'Dat hangt ervan af wat er gebeurd is.'

De inspecteur zuchtte. 'Ik wil graag de directeur spreken.'

'Die is er niet.'

'Wanneer komt ze terug?'

'Dat weten we niet.'

'Heeft ze geen agenda?'

'Jawel, maar daar tekent ze voornamelijk in.'

De inspecteur maakte een aantekening: Ernstig gebrek aan professioneel leiderschap.


Het grote productiviteitsonderzoek

Bij gebrek aan een directeur besloot de inspecteur de medewerkers afzonderlijk te ondervragen. 'Wat was uw oorspronkelijke opdracht?' vroeg hij aan een vrouw die achter een grote tafel zat.

'Een poster ontwerpen.'

'En waar bent u nu mee bezig?'

'Ik onderzoek hoe twee slangen zich als een DNA-streng om een arm kunnen bewegen.' De inspecteur keek op. 'Wat heeft dat met een poster te maken?'

'Niets.'

'Waarom doet u het dan?'

'Omdat ik tijdens het ontwerpen van de poster een spiraal tekende. Die deed me denken aan een slang. En die slang deed me denken aan twee slangen. En toen zag ik ineens een DNA-streng.'

'Maar uw poster is dus niet af?'

'O jawel. Die was gisteren al klaar.'

De inspecteur keek teleurgesteld. Dat was jammer. Hij had zojuist een prachtige overtreding ontdekt, die nu ineens geen overtreding bleek te zijn. Hij liep door naar een andere medewerker. 'En wat doet u?'

'Ik schrijf een boek.'

'Uitstekend. Hoeveel hoofdstukken per week?'

'Dat weet ik niet.'

'Hoeveel woorden per dag?'

'Geen idee.'

'Wanneer moet het af zijn?'

'Van wie?'

De inspecteur begon zichtbaar te transpireren.


Een officiële waarschuwing

Na drie uur onophoudelijk vragenstellen en onderzoek kwam hij tot een onthutsende conclusie. Op de Afdeling Creatieve Uitspattingen werd voortdurend gewerkt, maar bijna nooit volgens plan. Er werden dingen gemaakt waar niemand om had gevraagd. Er werden oplossingen bedacht voor problemen die nog niet bestonden. En sommige projecten werden halverwege verlaten, omdat iemand iets anders was gaan doen. Het merkwaardigste was echter dat een aanzienlijk deel van die projecten uiteindelijk tóch werd afgerond. Soms zelfs beter dan oorspronkelijk bedacht.

De inspecteur vond dit bijzonder verontrustend. Hij stelde een officiële waarschuwing op, genaamd Ongeoorloofde spontane creativiteit.


Met onmiddellijke ingang dienden alle creatieve activiteiten vooraf te worden aangemeld. Nieuwe ideeën mochten uitsluitend ontstaan tijdens de daarvoor aangewezen brainstormsessies op maandag tussen 10.00 en 10.45 uur. Afwijkingen van het oorspronkelijke plan waren alleen toegestaan na schriftelijke goedkeuring. En iedere medewerker moest voortaan kunnen aantonen dat zijn werkzaamheden rechtstreeks verband hielden met zijn oorspronkelijke opdracht. Het document werd voorzien van zes handtekeningen, vier stempels en een begeleidende brief van twaalf pagina's. Vervolgens werd het per koerier bezorgd.


De tegenreactie

De receptioniste nam de brief in ontvangst. Ze las hem aandachtig door. Daarna liep ze naar de directeur, die inmiddels was teruggekeerd en bezig was de muren van haar kantoor groen te schilderen. 'We hebben een probleem,' zei ze.

'Wat voor probleem?'

'We mogen geen spontane ideeën meer hebben.'

De directeur dacht even na. 'Interessant.'

'Wat is daar interessant aan?'

'Nou, ik vraag me ineens af hoe een samenleving eruit zou zien waarin ideeën alleen op afspraak mogen ontstaan.'

'Dat mag je dus niet bedenken.'

'Waarom niet?'

'Omdat het donderdag is.'

De directeur keek naar haar groene muur. Toen naar de brief. Toen weer naar de muur. 'Weet je,' zei ze, 'volgens mij hebben we hier een prachtig onderwerp voor een nieuw boek.' De receptioniste knikte enthousiast. 'Of een toneelstuk!' 'Of een expositie!' 'Of een complete nieuwe afdeling!'


Binnen twintig minuten zaten er elf medewerkers rond de tafel. Iemand maakte een schets. Iemand anders begon een lied te schrijven. De boekhouder stelde voor om er een jaarlijks festival van te maken. En de tuinman wilde weten of er ook een boom geplant mocht worden. Niemand wist meer precies waar de vergadering over ging. Maar iedereen had het uitstekend naar zijn zin.


Het officiële antwoord

Drie dagen later ontving het Ministerie van Moeten een brief. Daarin stond:

Geachte medewerkers, Wij hebben uw bezwaar tegen onze werkwijze in goede orde ontvangen. Tijdens het lezen ervan kregen wij een geweldig idee. Daar zijn we nu mee bezig. Wij komen hier eventueel binnenkort op terug.

Met creatieve groet,

De Afdeling Creatieve Uitspattingen


De inspecteur was woedend. Hij stuurde onmiddellijk een tweede brief, waarin hij eiste dat de afdeling concreet zou aangeven wanneer zij met haar werkzaamheden klaar dacht te zijn. Het antwoord kwam nog diezelfde middag. Waarmee precies?


Daarna besloot het ministerie de zaak over te dragen aan de afdeling Ja Maar Wat Als? Die heeft het dossier inmiddels opgeschort. Er waren namelijk te veel mogelijke scenario's.


Een onverwachte ontdekking

Enige tijd later verscheen er bij de Afdeling Creatieve Uitspattingen een nieuwe bezoeker. Een voormalige ambtenaar van het Ministerie van Moeten. Hij had jarenlang op de afdeling Planning en Voortgang gewerkt, maar was uiteindelijk overspannen geraakt van alles wat voortdurend af moest. Hij meldde zich bij de receptie. 'Ik zou graag willen leren hoe ik mijn gedachten bij één ding kan houden.'

De receptioniste keek hem vriendelijk aan. 'Waarom?'

'Omdat ik anders steeds op nieuwe ideeën kom.'

'En wat is daar mis mee?'

'Dan raak ik afgeleid.'

'Waarvan?'

'Van wat ik eigenlijk moest doen.'

'En wie heeft bepaald dat dat andere idee niet minstens zo belangrijk is?'

Daar had de man nog nooit over nagedacht. Hij bleef die middag voor een kop thee. En de volgende dag kwam hij terug. Inmiddels is hij hoofd van de afdeling Onverwachte Mogelijkheden. Een functie die overigens niet bestaat. Maar dat schijnt niemand te deren...



Grondwet boek van de Planeet Elaria
Elariaanse Grondwet

Uit de grondwet van Planeet Elaria, artikel 17:

Een gedachte hoeft niet op de agenda te staan om de moeite waard te zijn. Een omweg is niet automatisch tijdverspilling. En wie van de hak op de tak springt, komt soms op plekken waar een rechte weg nooit naartoe had geleid.


Naschrift van het Ministerie van Moeten:

Dit artikel is zonder voorafgaande toestemming gepubliceerd. Er zal een onderzoek worden ingesteld. De Afdeling Creatieve Uitspattingen heeft inmiddels aangeboden om de onderzoeksresultaten te illustreren. Het ministerie heeft nog niet gereageerd.

Opmerkingen

Beoordeeld met 0 uit 5 sterren.
Nog geen beoordelingen

Voeg een beoordeling toe
bottom of page